{"id":161,"date":"2014-10-20T11:35:09","date_gmt":"2014-10-20T11:35:09","guid":{"rendered":"http:\/\/mirek.majewscy.net\/?p=161"},"modified":"2014-12-07T11:07:08","modified_gmt":"2014-12-07T11:07:08","slug":"zrozumiec-swiat-cyganie-i-zydzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/?p=161","title":{"rendered":"Cyganie i \u017cydzi"},"content":{"rendered":"<p>Przeci\u0119tnemu Polakowi \u015bwiat kojarzy si\u0119 z wakacyjnymi lub urlopowymi wyjazdami. Pojecha\u0107 gdzie\u015b na tydzie\u0144 lub dwa, pole\u017ce\u0107 na pla\u017cy, zrobi\u0107 jakie\u015b zakupy, a przy okazji zobaczy\u0107 to i owo. S\u0105 jeszcze inne podej\u015bcia. Kiedy\u015b, pewna moja znajoma opowiada\u0142a mi jak ona zwiedza \u015bwiat \u2013 \u201eWykupuj\u0119 sobie hotel w jakim\u015b egzotycznym miejscu, np. w Bangkoku, w hotelu zamawiam sobie wycieczk\u0119 autokarow\u0105, jeden lub dwa dni, i \u2018sru\u2019 zwiedzam hurtem wszystko co nale\u017cy.\u201d Obawiam si\u0119, \u017ce po takim obejrzeniu Bangkoku w pami\u0119ci najd\u0142u\u017cej zostanie to \u2018sru\u2019, natomiast ca\u0142a reszta ulotni si\u0119 w przeci\u0105gu kilku miesi\u0119cy. Po takiej wyprawie wystarczy wbi\u0107 kolorow\u0105 szpilk\u0119 w odpowiednim miejscu na mapie i\u00a0 delektowa\u0107 si\u0119 wisz\u0105c\u0105 na \u015bcianie map\u0105 z coraz wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 szpilek. Jak znajomi b\u0119d\u0105 nam tego zazdro\u015bcili? Czasem do takiej przygody dochodzi jeszcze kilkadziesi\u0105t, ostatnio w dobie fotografii cyfrowej \u2013 kilkaset, zdj\u0119\u0107. Wkr\u00f3tce zapomnimy co na takich zdj\u0119ciach jest. Potem zazwyczaj nie pami\u0119tamy, gdzie te zdj\u0119cia s\u0105 i tyle zostaje nam z wizyty w Bangkoku czy dowolnym innym miejscu. Moje spojrzenie na \u015bwiat jest nieco inne i dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi chyba niezbyt zrozumia\u0142e.<!--more--> Nie je\u017cd\u017c\u0119 na pla\u017ce do Grecji, Hiszpanii i wielu innych miejsc. Zazwyczaj nie robi\u0119 zakup\u00f3w w podr\u00f3\u017cy. A je\u015bli ju\u017c, to co\u015b czego akurat szukam i co mnie interesuje \u2013 p\u0142yt\u0119 z muzyk\u0105 Teodorakisa w Grecji, nagrania mojego przyjaciela Refika Hakan Talu w Istambule, ksi\u0105\u017ck\u0119 Lin-yu tanga w Singapurze, itd. Nie kupuj\u0119 ko\u017cuch\u00f3w na bazarach, d\u017cins\u00f3w na sprzeda\u017c, i setek innych rzeczy, kt\u00f3re zwo\u017c\u0105 wakacyjni tury\u015bci do domu. Mnie w \u015bwiecie interesuje cz\u0142owiek, jego \u017cycie, kultura, nastr\u00f3j miejsc i par\u0119 innych rzeczy, kt\u00f3rych zazwyczaj nie zauwa\u017camy lub nie rozumiemy podczas wakacyjnych w\u0119dr\u00f3wek. Nie jestem turyst\u0105. Ja \u017cyj\u0119 w \u015bwiecie i \u015bwiat jest moim domem. Kiedy m\u00f3wi\u0119 komu\u015b, \u017ce mieszka\u0142em w Abu Dhabi to od razu pada wiele pyta\u0144 typu \u2013 a by\u0142e\u015b na wyspie-palmie, widzia\u0142e\u015b Dubaj z wie\u017cy Kalifa, by\u0142e\u015b na torze narciarskim w Dubaju, &#8230; ??? Ludzie s\u0105 zdumieni kiedy im odpowiadam, \u017ce nie by\u0142em, nie widzia\u0142em, itd. No jak mo\u017cna tam by\u0107 i tego nie widzie\u0107. Przecie\u017c to pokazuj\u0105 wszystkie telewizje \u015bwiata wi\u0119c to trzeba zaliczy\u0107. Chyba jednak nie trzeba. Kolega marzy aby pojecha\u0107 do Dubaju i delektowa\u0107 si\u0119 widokiem bogactwa tego miasta. Kolejna sensacja do zaliczenia. A czy jest to naprawd\u0119 tak wa\u017cne? Czy nie ma rzeczy ciekawszych, czasem wa\u017cniejszych, a czasem wartych prawdziwego zakosztowania? Tylko ile os\u00f3b b\u0119dzie delektowa\u0107 si\u0119 cisz\u0105 wieczoru na pustyni, kiedy wielb\u0142\u0105dy schodz\u0105 do \u2018domu\u2019, s\u0142o\u0144ce chowa si\u0119 za diuny, a wiatr przegania ob\u0142oczki czerwonego piasku? Ile os\u00f3b b\u0119dzie w stanie usi\u0105\u015b\u0107 na pod\u0142odze w meczecie i delektowa\u0107 si\u0119 cisz\u0105 po pierwszej porannej modlitwie? Ile os\u00f3b zatrzyma si\u0119 na ulicy aby wys\u0142ucha\u0107 \u2018adhan\u2019 z pobliskiego meczetu? Dla przeci\u0119tnego turysty jest to tylko jaki\u015b wrzask, co\u015b na co raczej ma\u0142o kto zwraca uwag\u0119. Dla mnie jest w tym niezwyk\u0142a melodia, nastr\u00f3j, kt\u00f3rego nie mog\u0119 zapomnie\u0107 nawet po latach. To jest m\u00f3j \u015bwiat, kt\u00f3rego nie zwiedzam, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0119.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Adhan - Dubai One \u0627\u0644\u0627\u0630\u0627\u0646 \u0641\u064a \u0642\u0646\u0627\u0629 \u062f\u0628\u064a \u0648\u0646\" width=\"529\" height=\"397\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/rbIDQsvEUqE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><em>Adhan (lub inaczej azan) jaki s\u0142yszy si\u0119 5 razy\u00a0dziennie w Abu Dhabi<\/em><\/p>\n<p>Wszystko to zacz\u0119\u0142o si\u0119 w moim \u017cyciu wtedy, kiedy by\u0142em jeszcze dzieckiem. W\u0119dr\u00f3wki po okolicy W\u0142oc\u0142awka &#8211; zna\u0142em okolice tego miasta lepiej ni\u017c moi r\u00f3wie\u015bnicy kopi\u0105cy pi\u0142k\u0119 w czasie, gdy ja poznawa\u0142em podmiejskie lasy i okoliczne jeziora. By\u0142a tu r\u00f3wnie\u017c dawka ma\u0142o zauwa\u017calnej przez innych egzotyki \u2013 zrujnowany przez Niemc\u00f3w, a potem przez PRL, \u017cydowski cmentarz, tzw. kierchol, na kt\u00f3rym nagrobne p\u0142yty z piaskowca z hebrajskimi napisami przypomina\u0142y wyp\u0119dzon\u0105 st\u0105d lub wymordowan\u0105 ras\u0119.<\/p>\n<div id=\"attachment_170\" style=\"width: 650px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.sztetl.org.pl\/pl\/gallery\/47185\/?r=N\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-170\" class=\"wp-image-170 size-full\" src=\"https:\/\/mirek.majewscy.net\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/cmentarz_zydowski.jpg\" alt=\"cmentarz_zydowski\" width=\"640\" height=\"461\" srcset=\"https:\/\/mirek.majewscy.net\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/cmentarz_zydowski.jpg 640w, https:\/\/mirek.majewscy.net\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/cmentarz_zydowski-300x216.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-170\" class=\"wp-caption-text\">Tablica nagrobna z hebrajskimi napisami. Wiele takich pami\u0119tam ze zniszczonego cmentarza \u017cydowskiego we W\u0142oc\u0142awku. (fot.\u00a0 Wirtualny Sztetl)<\/p><\/div>\n<p>Byli r\u00f3wnie\u017c cyganie. Tabory cyga\u0144skie pojawia\u0142y si\u0119 ka\u017cdego lata. By\u0142a wi\u0119c cyga\u0144ska muzyka. Nie ta wrzaskliwa na pokaz, kt\u00f3r\u0105 znamy z rosyjskich nagra\u0144, ale ta prawdziwa z nastrojem wieczoru, ogniska i lasu szumi\u0105cego nad g\u0142owami mieszka\u0144c\u00f3w taboru. Sp\u0119dza\u0142em d\u0142ugie godziny, a czasem dni, w takim taborze. Tu by\u0142o moje pierwsze z innymi kulturami i innymi \u015bwiatami. P\u00f3\u017aniej cyganie znikn\u0119li z naszego krajobrazu \u2013 po roku 1964 zakazano im w\u0119drowania i zmuszono do tego aby dawni koczownicy z dnia na dzie\u0144 osiedlili si\u0119 w jakim\u015b, wyznaczonym przez pa\u0144stwo, miejscu. Kompletny bezsens \u2013 jak mo\u017cna zmusi\u0107 ptaka aby przesta\u0142 lata\u0107, ryb\u0119 aby zamieszka\u0142a na l\u0105dzie, czy wiatr aby przesta\u0142 wia\u0107. St\u0105d do dzi\u015b mamy ci\u0105g\u0142e wymy\u015blone lub rzadziej rzeczywiste problemy z cyganami. A wszystko to z braku ch\u0119ci do zrozumienia innego cz\u0142owieka, czy innej kultury. Podobnie mamy ci\u0105gle problemy ze zrozumieniem muzu\u0142man, protestant\u00f3w i wszystkich innych kultur czy religii, kt\u00f3re s\u0105 inne ni\u017c my sami. Ale to ju\u017c temat do innej rozmowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przeci\u0119tnemu Polakowi \u015bwiat kojarzy si\u0119 z wakacyjnymi lub urlopowymi wyjazdami. Pojecha\u0107 gdzie\u015b na tydzie\u0144 lub dwa, pole\u017ce\u0107 na pla\u017cy, zrobi\u0107 &hellip;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/mirek.majewscy.net\/?p=161\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[18,27,26],"class_list":["post-161","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polskie-wpisy","tag-miejsca","tag-polska","tag-zrozumiec-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=161"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":265,"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions\/265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}