{"id":738,"date":"2015-04-12T14:37:59","date_gmt":"2015-04-12T14:37:59","guid":{"rendered":"http:\/\/mirek.majewscy.net\/?p=738"},"modified":"2015-04-13T07:35:55","modified_gmt":"2015-04-13T07:35:55","slug":"gulhane-znaczy-pawilon-rozany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mirek.majewscy.net\/?p=738","title":{"rendered":"G\u00fclhane znaczy Pawilon R\u00f3\u017cany"},"content":{"rendered":"
\"DSCF0459\"<\/a>

Tulipany w Istambule<\/p><\/div>\n

W ko\u0144cu nadesz\u0142a wiosna, a wraz z ni\u0105 kwiaty, coraz wi\u0119cej kwiat\u00f3w. W naszym ogrodzie narcyzy i \u017conkile wysz\u0142y ju\u017c z ziemi i ciesz\u0105 oczy kolorami przypominaj\u0105cymi jajecznic\u0119 zrobion\u0105 z jajek szcz\u0119\u015bliwych kur. W wielu miejscach naszego ogrodu wida\u0107 ju\u017c wiele innych wiosennych wspania\u0142o\u015bci. Za kilka tygodni zaczn\u0105 kwitn\u0105\u0107 tulipany. Za ka\u017cdym razem, kiedy widz\u0119 tulipany przypomina mi si\u0119 Istambu\u0142 wiosn\u0105, tamta pami\u0119tna wiosna w tym staro\u017cytnym mie\u015bcie i tulipany, tysi\u0105ce tulipan\u00f3w w parku G\u00fclhane. To miasto jest dla mnie miejscem specjalnym. Chyba najstarszym w jakim kiedykolwiek by\u0142em. By\u0107 mo\u017ce tylko Pekin mo\u017ce z nim konkurowa\u0107, ale nie jestem tego tak do ko\u0144ca pewien? Tu zawsze uciekam jak mi co\u015b uwiera na sercu. Tu w\u015br\u00f3d starych meczet\u00f3w, setek w\u0105skich uliczek Eminou, Eyup, czy Galata, znajduj\u0119 zapomnienie i \u015bwiat, kt\u00f3ry poch\u0142ania mnie bez reszty. Moja ulubiona piekarnia niedaleko Molla Zeyrek Cami ma zawsze swie\u017ce pieczywo. Wiem, nie nale\u017cy je\u015b\u0107 \u015bwie\u017cego pieczywa, ale to jest wyjatkowo i zdarza mi si\u0119 raz, a mo\u017ce dwa razy do roku. Niedaleko piekarni, dos\u0142ownie dziesi\u0119\u0107 krok\u00f3w, no mo\u017ce dwadzie\u015bcia jest miejsce, gdzie jest zawsze dobra herbata, a tu\u017c obok sklepik z fantastycznymi owocami. Tu siadam na krze\u015ble wystawionym na ulic\u0119, dostaj\u0119 moj\u0105 herbat\u0119, podgryzam \u015bwie\u017c\u0105 bu\u0142k\u0119 i ca\u0142y m\u00f3j zachodni \u015bwiat przestaje dla mnie istnie\u0107. To jest jak odwieczny rytua\u0142. Obok zawsze siedzi kilku starszych facet\u00f3w. Ka\u017cdy z jego szklaneczk\u0105 herbaty, czasem zamienimy dwa, trzy s\u0142owa. Tylko tyle wystarcza aby\u015bmy mogli si\u0119 zrozumie\u0107. Potem jest d\u0142ugie milczenie, znowu dwa s\u0142owa, i tak sp\u0119dzam jaki\u015b czas. Mo\u017ce godzin\u0119, czasem p\u00f3\u0142 godziny? Nigdzie mi si\u0119 nie spieszy. Wszystko zale\u017cy od dnia i nastroju, a czasem pogody. Wreszcie wstaj\u0119, m\u00f3wi\u0119 jak zawsze g\u00fcle g\u00fcle, odpowiadaj\u0105 mi dok\u0142adnie tak samo.<\/p>\n

\"DSCF6418\"<\/a>

Molla Zeyrek Cami – dawna \u015bwi\u0105tynia bizantyjska<\/p><\/div>\n

\"DSCF6425\"<\/a>

Poranna herbata w pobli\u017cy Molla Zeyrek Cami<\/p><\/div>\n

Zag\u0142\u0119biam si\u0119 w w\u0105skie uliczki. Ciekawe jest to miasto. Zawsze przyci\u0105ga\u0142o do siebie ludzi. Od jak dawna istnieje? Chcecie to wiedzie\u0107? Opowiem Wam. B\u0119dzie to opowiadanie o moim Istambule. Takim jaki lubi\u0119 najbardziej. Nie tym Istambule z setkami turyst\u00f3w k\u0142\u0119bi\u0105cych si\u0119 przed wej\u015bciami do restauracji, do muze\u00f3w \u2013 \u201cdzi\u015b koniecznie trzeba zaliczy\u0107 Hagi\u0119 Sophi\u0119\u201d, aby potem tam w \u015brodku sp\u0119dzi\u0107 godzin\u0119 na rozmowie przez telefon kom\u00f3rkowy z \u201ckim\u015b wa\u017cnym\u201d, potem “zaliczy\u0107 kolejne muzeum”, wieczorem \u201cmusi by\u0107 taniec brzucha albo kr\u0119cenie si\u0119 derwisz\u00f3w\u201d. Dziewczyna od ta\u0144ca burzucha musi mie\u0107 \u201cna czym siedzie\u0107\u201d i \u201cczym oddycha\u0107\u201d. To nic, \u017ce derwisze si\u0119 kr\u0119c\u0105 i to co\u015b znaczy, nam ju\u017c burczy w brzuchu i zastanawiamy si\u0119 gdzie b\u0119dzie du\u017co jedzenia. To nie jest m\u00f3j Istambul. To jest ich, ludzi, kt\u00f3rzy nie zawsze wiedz\u0105 po co tu przyjechali. M\u00f3j Istambul wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. Oto on, pos\u0142uchajcie.<\/p>\n

Stosunkowo niedaleko nas, na granicy pomi\u0119dzy Europ\u0105 i Azj\u0105, w miejscu gdzie b\u0142\u0119kitne wody Bosforu \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z wodami zatoki z\u0142oty r\u00f3g, po\u0142o\u017cone na siedmiu wzg\u00f3rzach znajduje si\u0119 miasto Istambu\u0142. Niewiele jest miejsc na \u015bwiecie, kt\u00f3re maj\u0105 za sob\u0105 tyle wiek\u00f3w historii i tyle r\u00f3\u017cnych cywilizacji, co to miasto. Jak g\u0142osz\u0105 stare zapiski ju\u017c w roku 657 p.n.e. w tym miejscu nad zatok\u0105 Bosfor znajdowa\u0142a si\u0119 bogata i wiekowa metropolia Bizancjum. To tylko 600 lat po tym jak Moj\u017cesz dosta\u0142 znane nam dziesi\u0119\u0107 przykaza\u0144 od El, Boga Abrahama. Tak, to by\u0142o tak dawno. To tu w roku 330 naszej ery w\u0142adca rzymski Konstantyn I, zwany p\u00f3\u017aniej Konstantynem Wielkim, przenosi stolic\u0119 imperium rzymskiego. Wkr\u00f3tce potem miasto zmienia swoj\u0105 nazw\u0119 na Konstantynopol i staje si\u0119 na kilka wiek\u00f3w stolic\u0105 Imperium Bizantyjskiego, a w\u0142a\u015bciwie stolic\u0105 prawie ca\u0142ego \u015bwiata cywilizowanego. Ponad tysi\u0105c lat p\u00f3\u017aniej, bo w roku 1453, Konstantynopol zostaje zdobyty przez Turk\u00f3w i zaczyna si\u0119 kolejny etap w historii tego miasta. Samo miasto zmienia po raz kolejny swoj\u0105 nazw\u0119 \u2013 tym razem na Istambu\u0142 i staje si\u0119 stolic\u0105 kolejnego imperium. Tym razem Imperium Osma\u0144skiego. W moim opowiadaniu historia jest tylko t\u0142em do opowie\u015bci o bajecznym parku po\u0142o\u017conym za murami su\u0142ta\u0144skiego pa\u0142acu Topkapi i o tulipanach. Park nosi romantyczn\u0105 nazw\u0119 G\u00fclhane Park\u0131 \u2013 co znaczy dos\u0142ownie park r\u00f3\u017canego pawilonu. Istnia\u0142 tu kiedy\u015b s\u0142ynny w ca\u0142ym cywilizowanym \u015bwiecie park r\u00f3\u017cany. W tej chwili nie ma po nim nawet \u015bladu, a \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne te\u017c niewiele m\u00f3wi\u0105 na ten temat. Nie ma r\u00f3wnie\u017c s\u0142ynnej kolekcji r\u00f3\u017c. Jest tu jednak wiele innych interesuj\u0105cych rzeczy, \u017ce tym razem mo\u017cemy zapomnie\u0107 o r\u00f3\u017cach. Wr\u00f3\u0107my jednak jeszcze na chwil\u0119 do historii.<\/p>\n

Z historii wiemy, \u017ce miasto Bizancjum po\u0142o\u017cone by\u0142o na pierwszym wzg\u00f3rzu i otoczone murami obronnymi (tych wzg\u00f3rz w Istambule jest siedem). Na wzg\u00f3rzu znajdowa\u0142 si\u0119 akropol \u2013 siedziba cesarza oraz najwa\u017cniejsza w \u015bwiecie bizantyjskim \u015bwi\u0105tynia \u2013 Hagia Sophia. Dooko\u0142a niego by\u0142o dolne miasto otoczone kolejnym murem. Mury te wielokrotnie by\u0142y oblegane przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w, m.in. przez Filipa II Macedo\u0144skiego, ojca Aleksandra Wielkiego. Po zaj\u0119ciu Konstantynopola przez Turk\u00f3w w miejscu akropolu powstaje pa\u0142ac Topkapi z jego s\u0142ynnymi dziedzi\u0144cami, parkami oraz haremem. Tu przez d\u0142ugi czas jest siedziba su\u0142tana i g\u0142\u00f3wny o\u015brodek w\u0142adzy. Tu w\u0142a\u015bnie toczy si\u0119 \u017cycie prywatne dworu z jego intrygami, zawoalowanymi ksi\u0119\u017cniczkami, dostojnikami ubranymi w bogate szaty, oraz skarbami opiewanymi przez kilku kronikarzy. Chcecie to zobaczy\u0107? Obejrzyjcie sobie kilka odcink\u00f3w filmu ‘Wspania\u0142e stulecie’. Tam jest pokazany ten \u015bwiat. Pierwszy odcinek tego serialu macie za\u0142\u0105czony poni\u017cej. Inne znajdziecie na sieci bez problemu.<\/p>\n

https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=3qTUTbIN82w<\/a><\/p>\n

Natomiast dolne miasto zostaje zamienione w park pa\u0142acowy G\u00fclhane. W tym w\u0142a\u015bnie parku odpoczywali mieszka\u0144cy pa\u0142acu, tu odbywa\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci, spotkania ambasador\u00f3w na dw\u00f3r osma\u0144ski, wreszcie tu, w pawilonie r\u00f3\u017canym, w roku 1839 podpisano s\u0142ynny traktat zwany p\u00f3\u017aniej traktatem G\u00fclhane. W tym\u017ce w\u0142a\u015bnie parku Wojciech Bobowski, znany p\u00f3\u017aniej, jako Ali Ufki, jeden z najbardziej zas\u0142u\u017conych dla kultury tureckiej Polak\u00f3w, uczy\u0142 muzyki dzieci su\u0142tana Murada III. Kto z Was kiedykolwiek s\u0142ysza\u0142 o Bobowskim? Mi o nim opowiedzia\u0142 Refik Hakan Talu \u2013 m\u00f3j znajomy kompozytor tureckiej muzyki klasycznej z Usk\u00fcdar.<\/p>\n\n\t\t